[december 2011]

In tijden van crisis moet de rug recht. Geen twijfel, doorpakken. Dat valt niet mee als de meest irritante uitdrukking van 2011 twijfel zaait. Overmand door nostalgie maken we in december graag lijstjes. Verlanglijstjes, de Top 2000, goede voornemens. Prima, maar doe het met overtuiging. Dus zonder dat vreselijke woord…

Om met Ischa Meijer te spreken: het grootste ‘ergje’ van het afgelopen jaar was de toevoeging ‘toch?’ achter elke bewering. Meer onzekerheid kun je niet laten doorklinken. Toch? Brrr. Het woord veroorzaakt meteen een totale ineenstorting van zojuist is beweerd. De absolute topper tussen het taalonkruid van 2011.

Goede tweede is ‘knallen’. Niemand doet meer z’n best, nee, we gaan ‘knallen’. Idioot idioom, vind ik. Voorheen ‘gingen we nog ergens voor’, tegenwoordig gaan we knallen. Die beweging – gaan – hoort erbij. Als een soort aankondiging. Let op, ik ga knallen. Doe dat op de 31e van deze maand en laat het daarbij. Dat is al vervelend genoeg.

Nummer drie: aangeven. Wat hebben we in het afgelopen jaar weer veel aangegeven. We zeggen, beweren, vinden niet meer, we geven iets aan. Kul. Je geeft de appelmoes aan. Je geeft een crimineel aan. Of je geeft richting aan. “Ik heb mijn mailbericht nog aangegeven…” De ergste vorm van mooipraterij die ons sinds jaren is overkomen.

Op vier staat ‘Super’. Blijmakerij van de bovenste plank. Door de generaties heen van ‘gaaf’, via ‘cool’ en ‘vet’ naar ‘super’. Ik word er niet vrolijk van. Onecht gekrakeel. Opgezwollen, ongemeend enthousiasme, Doet me erg denken aan de Amerikanen, die zich al omdraaien, terwijl ze de laatste woorden van hun zogenaamde spontane begroeting nog uitspreken ‘And how’s you’re day today?’

De top vijf volmaken? Wat dacht u van ‘heel’. Geen mededeling meer zonder dit superlatief. Vooral zeer populair onder jongeren. ‘Ik heb heel erg last van kiespijn’. ‘Als ik heel eerlijk ben’. ‘We hebben heel erg in de file gestaan’. Alles moet opgekrikt, dichtgesmeerd en aangedikt met ‘heel’. Grappig is dat de toevoeging vaak juist ongeloofwaardig overkomt. Hier werkt de kunst van het weglaten… Toch?

Johan van Ruijven